—Tarihi İpekyolu ve Darphane-
Samsun bölgesinde basılıp Anadolu başta olmak üzere dünyanın birçok yerinde rastlanan Amisos paralarının darp edildiği darphane henüz bulunamamıştır. Samsun’un yakın çevresinde bulunduğu düşünülen bu darphanenin bulunmasıyla birlikte Samsun’un uçsuz bucaksız turizm zenginliklerine çok zengin ve çok önemli bir unsur daha katılmış olacaktır.
Binlerce yıldır Karadeniz sahilini, Samsun’u Anadolu’nun içlerine bağlayan iki önemli geçit ve iki önemli yol bulunmaktadır. Bu her iki yol da aynı zamanda Anadolu’nun iç kesimlerinden Karadeniz sahiline ulaşan Tarihi İpekyolu güzerkahlarıdır.
Birincisi; Samsun’un batı çıkışındaki Baruthane Tümülüsleri’nden (Antik şehir kalıntılarının gömülü olduğu yer.) başlayıp Karadağ Geçidi’nden geçerek İç Anadolu’ya doğru ilerleyen yoldur. Bu yol, bugün Samsun-Ankara-İstanbul şehirlerarası karayolunun yer aldığı güzerkahtır. Yine, Samsun’a ulaşan demiryolu Karadağ Geçidi’ni kullanmaktadır.
Unutulan İpekyolu güzergahı
İkinci yol; Samsun’un doğu çıkışındaki Toptepe Tümülüsleri’nden başlayıp Gürgenyatak Köyü’nden geçerek Çayırkent, Asarcık, Ladik istikametine doğru ilerleyen ve Kılıçarslan Geçidi’ni kullanarak Amasya üzerinden Anadolu’nun iç kesimlerine, Akdeniz’e ulaşan yoldur. Bu güzerkah, bugün neredeyse unutulmuş gibidir. Yol güzerkahındaki güvenlik sistemlerine ait kalıntılar, bu yolun tarihte çok önemli bir yol olduğunu ve çok yoğun bir şekilde kullanıldığını göstermektedir.
Akdeniz ile Karadeniz arasındaki en kısa mesafeyi oluşturan bu güzerkah, kuş uçuşu 500 km kadardır ve geçmiş dönemlerde özel yetiştirilmiş atlarla 1 günde katedilen bir yoldu.
Samsun’un Terası, Gürgenyatak Köyü
Sahilden itibaren tatlı bir eğimle yükselen yol, Gürgenyatak Köyü’nde rahat bir düzlüğe ve sahile doğru bakıldığında muhteşem bir panoramik manzaraya sahip olmaktadır. Tarihi darphanenin yakın çevrede olup olmadığı bilinmemekle birlikte, araştırmalar göstermektedir ki; Gürgenyatak Köyü, Tarihi İpekyolu’nun yalnızca en önemli geçiş noktasını oluşturmakla kalmayıp, aynı zamanda Samsun’da yaşayan hükümdarların, ilerigelenlerin yaz aylarında serinlemek için çıktıkları, yazlık ikametlerinin bulunduğu bir yerdi.
Gerçekten de, Samsun’u ve Karadeniz’i Gürgenyatak Köyü’nden olduğu kadar güzel, bir başka yerden seyretmek mümkün değildir. Yaz aylarında da Karadağ ormanlık alanı serinlemek için bulunmaz bir ortamdır. Gürgenyatak Köyü, adeta, bunaltan yaz sıcağında serinlenecek ve uçsuz-bucaksız manzara seyredilebilecek bir balkon, bir teras gibidir.
/Remzi KOZAL
MİMAR-EKONOMİST
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder