Önceki haftalardaki iki yazımda Samsun İl Özel İdaresinin kaynaklarının daha etkin ve verimli kullanılması amacıyla 2010 - 2014 yıllarını kapsayacak şekilde hazırlanan İl Stratejik Planı'nı tarım hizmetleri ve sulama konusunda değerlendirmeye çalışmıştım.
Samsun kalkınmasında çok önemli bir role sahip sanayi ve ticaret hizmetlerinin bu planda nasıl ele alındığı konusunu da bu haftaki yazımda irdelemeye çalışacağım.
Önümüzdeki 5 yılı kapsayacak şekilde hazırlanan bu planda sanayi ve ticaret hizmetleri konusunda mevcut durum belirlenmiş, güçlü ve zayıf yönler ile fırsat ve tehditler analiz edilmiş, strateji, hedef ve faaliyetler ortaya konmuş ve bunların değerlendirmesinde kullanılabilecek performans göstergeleri belirlenmiştir.
Planda mevcut durumun belirlendiği kısımda mevcut organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi siteleri hakkında bilgiler verilmiş ve problemlerinden bahsedilmiştir. Samsun ili sınırları dahilinde halen Samsun Merkez OSB, Kavak OSB ve Bafra OSB olmak üzere üç adet Organize Sanayi Bölgesi faaliyet göstermektedir. İhtisas OSB olan Samsun Gıda OSB de tahsis aşamasına gelinmiş olup Havza OSB de parselasyon işlemleri tamamlanmıştır. Samsun'da ayrıca 5 i metropol sınırları içinde olmak üzere 14 adet küçük sanayi sitesi vardır.
OSB lerin problemleri olarak elektrik yatırımları ve tarifeler ile BOTAŞ'ın kontrat devri konularındaki problemler sayılmıştır. Küçük sanayi sitelerinin ise altyapı, yol, su, temizlik, aydınlatma, elektrik vb. gibi konularda problemler yaşadığı vurgulanmıştır.
Sanayi ve ticaret hizmetlerinin güçlü yönleri olarak teknolojik alt yapıya yönelik olumlu bakış açısı ve hazırlıkların olması, coğrafi konumu itibarıyla enerji kaynaklarının dünya pazarlarına ulaştırılmasında buluşma noktası olarak kabul edilmesi, Türkiye'nin en verimli ovaları Çarşamba ve Bafra Ovalarına sahip olması, 3 adet limanı, demiryolu-kara ve havayolu gibi her türlü ulaşım altyapısına sahip olması sayılmıştır. Zayıf yönleri ise koordinasyon yetersizliği, girişimcilik ruhunun gelişememesi ve ortaklık kültürünün oluşmaması, teşvik paketlerinde komşu illerin tümünün teşvik kapsamında olması nedeniyle Samsun'un haksız rekabet ile karşı karşıya kalması, Çarşamba ve Bafra Ovalarında yıllardır devam eden sulama projelerinin halen tamamlanamaması ve kalifiye eleman eksikliği olarak sayılmıştır.
Fırsatlar arasında Çarşamba ve Bafra Ovalarına sahip olması, tarıma dayalı sanayinin çok kolay kurulabilmesi ve gelişebilmesi potansiyeli ve Türkiye'nin enerji koridorunun merkezi konumunda olması sayılmıştır. Sosyal yardımlaşma ve ahlaki-etik alanda gerileme ile yeni teşvik paketinde çevre illerin daha avantajlı durumda bulunması tehdit olarak görülmüştür.
Sanayi ve ticaret hizmetlerinin geliştirilmesi için belirlenen 9 adet stratejiden bana göre önemli olan iki tanesi şöyledir; ekonomi ve ticari durum raporunun hazırlanması ve eğitim, araştırma kurumları, işletmeler ve yerel yönetimler arasında işbirliğinin oluşturulup geliştirilmesine ağırlık verilmesi.
Planın tümüne bakıldığı zaman bazı eksikler olduğu görülecektir. Her şeyden önce plan İl Özel İdaresi'nin değil de sanki Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünün planıymış gibi hazırlanmış ve tüm plana entegre edilmiş gibi görünmektedir.
Önemli bir tarım ve buna bağlı olarak tarımsal sanayi potansiyeli olan ilimizde bir Gıda Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulması çok önemli bir gelişmedir. Ancak bu iş için yer seçiminde yaşanan bazı olumsuzlukların olduğu unutulmamalıdır. GOSB için birinci sınıf tarım arazilerinin kullanılması bir çelişkidir. Ayrıca merkez organize sanayi bölgesinde tahsisleri bulunan birçok firmaya buradan da yer tahsis edilmiş olmasın ne kadar doğru olduğu tartışılabilir.
İlimizde sanayi yatırımlarının mümkün olduğu kadar rasyonel olarak planlanması ve uygulanmasına ihtiyaç vardır. Yani yatırımların doğru yönlendirilmesi önem arz etmektedir. Ancak stratejik planda bu anlamda bir strateji veya faaliyet yer almamaktadır. Belkide planın en zayıf ve eksik yönü de burasıdır.
Tarım ve tarımsal sanayi potansiyeli yüksek olan ilimizde sanayi yatırımlarının yönlendirilmesinde sadece sanayi açısından bakılmasının yanlış olacağını söyleyebiliriz. Ekonomik ve çevresel nedenlerle her yerde her türlü yatırımın yapılabileceğini söyleyebilmek mümkün değildir. Bulunulan bölgenin imkan ve potansiyelleri dikkate alınarak planlanmış, çevreye ve tarıma olumsuz etkileri olmayacak yatırımların o bölge için doğru yatırım olduğunu söyleyebiliriz.
Bu planlamada bütün toplum kesimleri, kamu ve üniversite bir arada olmalı ve Samsun için rasyonel ve dengeli bir sanayi gelişim planı ortaya koymalıdır.
Samsun'u idare edenlerde bu plana uymalıdır.
Görüşmek dileğiyle…
/İbrahim ÖZYER
01 Nisan 2010
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder